Hoe werkt een thuisbatterij? Eenvoudige uitleg

Op deze pagina leggen we in gewone taal uit wat een thuisbatterij is en hoe hij werkt. Onderaan vind je een woordenlijst met alle moeilijke woorden die je op deze site en in folders tegenkomt.

Wat is een thuisbatterij?

Een thuisbatterij is een grote oplaadbare accu voor in huis, ongeveer zo groot als een koffer of een kleine koelkast. Je kunt hem zien als een spaarpot voor stroom: je stopt er stroom in op momenten dat stroom goedkoop is of gratis van je eigen dak komt, en je haalt de stroom eruit op momenten dat stroom duur is.

Waarom is dat handig? Zonnepanelen maken de meeste stroom midden op de dag, terwijl de meeste mensen juist 's ochtends en 's avonds stroom gebruiken. Zonder batterij gaat die middagstroom het elektriciteitsnet op, en tot nu toe kreeg je daar via de zogeheten salderingsregeling een goede vergoeding voor. Die regeling stopt op 1 januari 2027. Daarna is stroom terugleveren nog maar een paar cent waard, terwijl stroom kopen 25 tot 40 cent per kilowattuur kost. Zelf bewaren en later gebruiken wordt dus veel aantrekkelijker.

Zo werkt het, stap voor stap

Een dag met zonnepanelen en een thuisbatterij ziet er zo uit:

1
Overdag: de zon schijnt.

Je zonnepanelen maken meer stroom dan je huis op dat moment gebruikt. Het teveel gaat niet het net op, maar wordt opgeslagen in de batterij.

2
De batterij raakt vol.

Een kastje in de batterij (of een meter in de meterkast) houdt precies bij hoeveel stroom je huis gebruikt en maakt. Zo weet de batterij wanneer hij moet laden en wanneer hij moet stoppen.

3
's Avonds: de zon is weg.

Je zet de televisie aan, kookt en doet de was. Het huis gebruikt nu stroom uit de batterij in plaats van (dure) stroom van het net.

4
's Nachts: de batterij is leeg of bijna leeg.

Morgen begint het opnieuw. Heb je een contract met uurprijzen (een "dynamisch contract"), dan kan de batterij 's nachts zelfs goedkope stroom van het net inslaan.

Heb je geen zonnepanelen? Dan kan een thuisbatterij alleen geld opleveren met zo'n contract met uurprijzen: de batterij koopt stroom in als die goedkoop is (vaak 's nachts of midden op de dag) en gebruikt die als stroom duur is (meestal tussen 17.00 en 21.00 uur).

Twee soorten thuisbatterijen

Voor de keuze is vooral dit onderscheid belangrijk:

Twijfel je wat bij je past? Onze keuzehulp stelt een paar eenvoudige vragen en geeft dan een advies op maat.

Is het veilig?

Vrijwel alle moderne thuisbatterijen gebruiken zogeheten LFP-cellen (zie de woordenlijst). Dat is een batterijsoort die veel minder snel te heet wordt dan de batterijen in bijvoorbeeld telefoons. Koop bij een bekende winkel of installateur, zet de batterij op een droge en geventileerde plek, en meld hem aan op energieleveren.nl (dat is verplicht en gratis, het kan met DigiD). Twijfel je over de plek of de aansluiting, vraag dan een erkend installateur.

Wat kost het en wat levert het op?

Dat hangt af van je situatie. Als vuistregel: een batterij verdient zichzelf terug in ergens tussen de 4 en 22 jaar. Het gaat sneller naarmate je zonnepanelen hebt, veel stroom 's avonds gebruikt en een contract met uurprijzen neemt. Met onze rekenhulp vul je een paar getallen in en zie je direct wat het voor jouw huishouden betekent. En op de pagina Regels & subsidies leggen we uit hoe de overheidsregels in elkaar zitten.

Woordenlijst: alle moeilijke woorden uitgelegd

Van A tot Z. Kom je op onze site of in een folder een woord tegen dat hier niet tussen staat? Laat het ons weten via de contactmogelijkheid.

1-fase en 3-fase
Zegt iets over je stroomaansluiting. De meeste huizen hebben 1-fase (茅茅n "stroomdraad" het huis in). Huizen met bijvoorbeeld een warmtepomp of laadpaal hebben vaak 3-fase (drie draden, dus meer vermogen mogelijk). Het staat op je meterkast of jaarafrekening. Sommige grote batterijen hebben een 3-fase aansluiting nodig.
AC-gekoppeld
De batterij wordt aangesloten op het gewone stroomnet van je huis, los van je zonnepanelen. Voordeel: hij werkt met elk merk zonnepanelen, er hoeft niets aan je bestaande installatie te veranderen.
Capaciteit (kWh)
Hoeveel stroom er in de batterij past, gemeten in kilowattuur (kWh). Ter vergelijking: een gemiddeld huishouden gebruikt zo'n 8 kWh per dag. Een batterij van 5 kWh kan dus ruwweg een avond en nacht overbruggen.
Cycli (laadcycli)
E茅n cyclus is 茅茅n keer helemaal opladen en weer leegmaken. Fabrikanten beloven vaak 6.000 cycli of meer. Bij 茅茅n cyclus per dag gaat de batterij dan ruim 15 jaar mee.
Dynamisch energiecontract
Een stroomcontract waarbij de prijs ieder uur anders is: goedkoop als er veel wind en zon is, duur op drukke momenten. Handig met een batterij, want die kan slim inkopen als het goedkoop is. Aanbieders zijn bijvoorbeeld Tibber, Frank Energie en Zonneplan.
Energiebelasting
Belasting die je betaalt over elke kilowattuur stroom die je van het net koopt. Zit in de prijs die je leverancier rekent.
Home Assistant
Een gratis computerprogramma voor mensen die hun "slimme huis" zelf willen regelen. Je kunt er veel batterijen mee uitlezen en aansturen. Vooral iets voor hobbyisten; je hebt het niet nodig om een batterij te gebruiken.
Homey
Een kastje dat slimme apparaten in huis (lampen, thermostaat, batterij) met elkaar laat samenwerken. Net als Home Assistant niet verplicht, wel handig voor liefhebbers.
Hybride omvormer
Een omvormer (zie hieronder) waarop de zonnepanelen 茅n de batterij allebei rechtstreeks worden aangesloten. Effici毛nt, maar meestal betekent dit dat je huidige omvormer vervangen wordt. Werk voor een installateur.
kW (kilowatt)
Het vermogen: hoe snel de batterij stroom kan leveren of opnemen. Een batterij van 2,5 kW kan bijvoorbeeld tegelijk een wasmachine en een televisie van stroom voorzien. Hoe hoger het getal, hoe meer apparaten tegelijk.
kWh (kilowattuur)
De hoeveelheid stroom, zoals liters bij water. E茅n kWh is genoeg om ongeveer 茅茅n wasje te draaien of zeven uur televisie te kijken. Zie ook "capaciteit".
LFP (LiFePO4)
De batterijsoort die in vrijwel alle thuisbatterijen zit (voluit: lithium-ijzerfosfaat). Gaat lang mee en is een stuk brandveiliger dan de batterijen in telefoons en laptops.
Netcongestie (vol stroomnet)
Op veel plekken in Nederland is het stroomnet overvol, zoals file op de snelweg. Daarom kan een nieuwe of zwaardere aansluiting soms lang duren. Een slimme batterij kan juist helpen door het net te ontlasten.
Noodstroom
Stroom uit de batterij tijdens een stroomstoring. Let op: veel batterijen vallen bij een storing juist 煤it, omdat ze met het net meedraaien. Sommige hebben een apart noodstroom-stopcontact, andere kunnen met extra apparatuur het hele huis blijven voeden. In de vergelijker zie je dit per batterij.
Omvormer
Het kastje dat de stroom van zonnepanelen (gelijkstroom) omzet naar stroom die je huis kan gebruiken (wisselstroom). Iedereen met zonnepanelen heeft er een, vaak op zolder of in de meterkast.
Onbalansmarkt
Een "achter de schermen"-markt waar netbeheerder TenneT stroom bijkoopt of kwijt moet om het net stabiel te houden. Sommige batterijen kunnen daaraan meedoen en er wat mee verdienen, maar de opbrengsten dalen en zijn niet gegarandeerd.
P1-meter (slimme meter)
De slimme meter in je meterkast heeft een klein aansluitpunt dat "P1-poort" heet. Daar past een kastje op dat doorgeeft hoeveel stroom je huis gebruikt en teruglevert. Stekkerbatterijen gebruiken dit om te weten wanneer ze moeten laden of ontladen.
Plug-in batterij (stekkerbatterij)
Een thuisbatterij die je zelf aansluit op een gewoon (geaard) stopcontact. Geen installateur nodig. Meestal kleiner en goedkoper dan vaste systemen.
Salderen (salderingsregeling)
De regeling waarbij stroom die je teruglevert wordt weggestreept tegen stroom die je koopt, alsof de meter terugdraait. Deze regeling stopt op 1 januari 2027. Daarna krijg je voor teruggeleverde stroom nog maar een kleine vergoeding.
Terugleverkosten
Kosten die veel energieleveranciers rekenen aan mensen met zonnepanelen, omdat teruggeleverde middagstroom hen geld kost. Gemiddeld zo'n 300 euro per jaar. Een batterij die je teruglevering vermindert, verlaagt deze kosten.
Terugleververgoeding
Het bedrag dat je vanaf 2027 krijgt voor stroom die je aan het net teruggeeft. Naar verwachting zo'n 4 tot 6 cent per kWh, veel minder dan wat stroom kopen kost.
Terugverdientijd
Het aantal jaren voordat de besparingen van de batterij samen net zo groot zijn als de aanschafprijs. Daarna levert hij "gratis" voordeel op. Reken het uit met onze rekenhulp.
Uurprijzen (stroombeurs, EPEX)
Stroom wordt per uur verhandeld op een beurs (de EPEX). Bij een dynamisch contract betaal je die uurprijzen. Midden op de dag en 's nachts is stroom vaak goedkoop, aan het begin van de avond duur.
Zelf verbruiken (eigen verbruik)
Het deel van je zonnestroom dat je direct zelf gebruikt in plaats van teruglevert. Zonder batterij is dat vaak maar 30 procent. Een batterij maakt dat deel veel groter, en dat is precies waar de besparing zit.
Zelfvoorzienend
Helemaal in je eigen stroom voorzien, zonder het net. In Nederland lukt dat vrijwel nooit het hele jaar: in de winter leveren zonnepanelen te weinig op. Grotendeels zelfvoorzienend in de zomer kan wel, net als noodstroom voor tijdens storingen.
Klaar om te kijken wat er te koop is? Ga naar de vergelijker, of doe eerst de keuzehulp voor een persoonlijk advies.